Mua nhầm tài sản trộm cắp, làm thế nào lấy lại tiền?

Tôi có mua một chiếc xe máy Sirius (xe cũ) mà không sang tên, tại cửa hàng kinh doanh xe gắn máy. Có giấy tờ xe và giấy tờ mua bán của cửa hàng. Sử dụng khoảng 2 tháng thì xe tôi bị chủ cũ đòi lại vì chủ cũ báo mất xe và xe tôi được công an trả lại cho chủ cũ.

Tôi không biết đây là của gian, tôi phải làm gì để lấy lại số tiền đã bỏ ra do mua nhầm. Ai sẽ hoàn tiền cho tôi, khi nào?

Độc giả: Tân Bình

Ảnh minh họa.

Cám ơn bạn đã gửi câu hỏi của mình đến VietNamMoi. Vấn đề này xin được đưa ra ý kiến như sau:

Thường trường hợp bị phát hiện là xe gian là do chủ xe nhận diện được hay do người khác báo. Lúc này, người mua xe hoang mang, không biết có "tiền mất tật mang" hay không hoặc vướng vào vòng tố tụng.

Mua nhầm xe gian không được xem là giao dịch dân sự, vì vậy người mua xe cần đến cơ quan công an nơi cư trú gần nhất trình báo để được giải quyết theo đúng quy định.

Theo đó, mua bán xe là một giao dịch dân sự, tuy nhiên việc mua nhầm xe gian được xem là giao dịch dân sự vô hiệu do không thỏa mãn điệu kiện quy định tại Điều 122 BLDS 2005.

Cụ thể, giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện: Người tham gia giao dịch có năng lực hành vi dân sự; mục đích và nội dung của giao dịch không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội và người tham gia giao dịch hoàn toàn tự nguyện.

Việc giải quyết hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu được quy định tại Điều 137 BLDS: “Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận; nếu không hoàn trả được bằng hiện vật thì phải hoàn trả bằng tiền, trừ trường hợp tài sản giao dịch, hoa lợi, lợi tức thu được bị tịch thu theo quy định của pháp luật. Bên có lỗi gây thiệt hại phải bồi thường”.

Do vậy, khi mua nhầm xe gian, người mua có thể yêu cầu người bán hoàn trả lại số tiền đã mua xe. Trường hợp người bán không đồng ý trả thì người mua có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền nơi người bán cư trú để yêu cầu hoàn trả lại tiền mua xe đồng thời yêu cầu bồi thường thiệt hại, nếu có. Trên cơ sở đó, tòa án xem xét giải quyết tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu, hai bên hoàn trả lại cho nhau những gì đã nhận.

Hồ sơ khởi kiện bao gồm các giấy tờ chính sau:

- Đơn khởi kiện

- CMND hoặc căn cước công dân, Sổ hộ khẩu (Bản sao)

- Giấy mua bán xe (Bản sao)

- Các tài liệu có liên quan đến vụ kiện (nếu có)

- Bản kê các tài liệu nộp kèm theo đơn kiện

Lưu ý, trong trường hợp mua phải xe gian thì người mua xe nên đến ngay cơ quan công an xã, phường, thị trấn nơi mình cư trú để trình báo toàn bộ sự việc.

Trên cơ sở thông tin trình báo, cơ quan công an sẽ tiến hành làm các thủ tục xác minh thông tin bằng biện pháp mời người bán phương tiện lên cơ quan công an để tiến hành xem xét, điều tra truy nguồn gốc của phương tiện. Đồng thời, cơ quan công an xã, phường, thị trấn sẽ liên hệ Phòng Cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt, Công an tỉnh, thành phố tra cứu qua tàng thư xe mất cắp để xác định phương tiện đó có nằm trong tang vật vụ án hay không.

Trong trường hợp việc xác minh giúp xác định yếu tố cấu thành tội phạm thì cơ quan công an sẽ tiến hành lập hồ sơ chuyển lên cơ quan cảnh sát điều tra cấp quận, huyện quản lý địa bàn xử lý theo quy định.

Quá trình điều tra, cơ quan chức năng cũng sẽ triệu tập bạn với tư cách là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan để điều tra sự việc cũng như ghi nhận các yêu cầu của bạn liên quan số tiền bạn đã trả cho người bán.

Trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử nếu người phạm tội hoặc người thân thích của họ trả lại số tiền của bạn thì cơ quan chức năng sẽ mời bạn đến nhận. Trường hợp không trả thì khi xét xử, tòa án sẽ buộc người phạm tội phải trả lại số tiền đã nhận cho bạn.

Như vậy, để tránh rủi ro khi giao dịch tài sản là phương tiện tham gia giao thông các bên mua và bán cần thực hiện mua bán trên hợp đồng theo mẫu và tiến hành các thủ tục công chứng hợp đồng mua bán theo quy định tại cơ quan công chứng gần nhất. Sau đó, tới cơ quan CSGT làm thủ tục chuyển quyền sở hữu theo quy định của pháp luật.

Thủ tục sang tên khi mua xe bạn có thể tham khảo:

	Thủ tục đăng ký sang tên đổi chủ xe máy, ôtô
	Thủ tục, giấy tờ cần biết khi mua xe máy cũ

Luật gia Đồng Xuân Thuận