Dù bị cấm tại Trung Quốc, mua bán dâm vẫn là một thị trường sinh lợi béo bở và không ngừng nảy nở tại quốc gia đông dân nhất thế giới. Theo ước tính của nhà kinh tế học Yang Fan, khoảng 20 triệu người Trung Quốc tham gia ngành công nghiệp tình dục dưới nhiều hình thức, từ tình nhân bí mật, câu lạc bộ trai bao dành cho giới thượng lưu hay mại dâm đường phố.
Cơ sở massage, tụ điểm karaoke, câu lạc bộ mạt chượt hay tiệm cắt tóc gội đầu là những địa điểm lý tưởng cho mại dâm hoạt động.
Cách nhìn nhận về mại dâm của chính những người hành nghề cũng đang thay đổi. Với một số gái làng chơi, "lao động tình dục" không còn là thuật ngữ phù hợp để miêu tả cuộc đời mà họ chọn lựa.
Cách nhìn nhận mới
![]() |
| Gái mại dâm trò chuyện cùng khách hàng tại một khu phố đèn đỏ ở Thiểm Tây, Trung Quốc ngày 7/12/2014. Ảnh: Sixth Tone |
Ding Yu, nghiên cứu sinh ngành xã hội học và nhà hoạt động xã hội tại đại học Sun Yat-sen, Quảng Châu, đã dành 10 năm tìm hiểu cuộc sống của gái bán dâm tại đồng bằng châu Giang, vùng kinh tế năng động thu hút hàng triệu người nhập cư từ khắp Trung Quốc.
Không tập trung về luật pháp hay đạo đức, nghiên cứu của Yu nhắm tới cuộc sống và quan điểm của chính gái mại dâm. Yu dành 6 tháng liên tục sống cùng hai “xiaojie”, cách các cô gái dấn thân vào con đường buôn phấn bán hoa tự gọi mình.
Theo Yu, xiaojie là danh xưng xuất hiện trong thời kỳ những năm 1990, với ý nghĩa bỡn cợt phụ nữ của đàn ông Trung Quốc. Sau 10 năm, xiaojie trở thành cáchnói nói đi khi nhắc đến gái bán dâm và được người trong cuộc ưa thích hơn khái niệm "lao động tình dục".
Yu cho hay, các nhà nghiên cứu và hoạt động xã hội sử dụng "lao động tình dục" nhằm mục đích thúc đẩy hợp pháp hoá mại dâm và thể hiện sự tôn trọng về nghề nghiệp..
Trong khi đó, gái bán dâm thời nay cho rằng thuật ngữ này chỉ nhắc đến công việc của họ vào "khía cạnh xấu xa nhất", mà không nói tới cảm xúc hay các hình thức giải trí, những món quà xa xỉ họ nhận được từ hoạt động bán dâm.
Chọn lựa đổi đời
![]() |
| Mong muốn bước chân vào cuộc sống xa hoa chốn thành thị, nhiều cô gái trẻ Trung Quốc chọn con đường bán dâm. Ảnh: Shanghaihighlights |
Các cô gái trẻ từ nông thôn đổ về thành thị mang theo khát vọng đổi đời. Chọn lựa phổ biến nhất với nhập cư nữ là trở thành công nhân.
Yu cho hay, hầu hết xiaojie bà từng gặp đều hiểu rõ điều kiện làm việc khắc nghiệt trong các nhà máy, đời sống buồn tẻ, lặp đi lặp lại và bị đối xử như một cỗ máy. Viễn cảnh chôn vùi tuổi trẻ trong các ký túc xá cách xa trung tâm thành phố, hàng ngày tham gia dây chuyền tạo nên các sản phẩm xa xỉ mà bản thân không mua nổi không hề khiến họ thích thú.
Bên cạnh đó, làm bồi bàn hay án hàng lại không đem lại thu nhập như mong đợi. Vì vậy, với nhiều cô gái ôm mộng đổi đời, kinh doanh "vốn tự có" không phải một lựa chọn tồi.
Hoạt động mua bán dâm ở Trung Quốc ngày càng kín đáo hơn sau các nỗ lực truy quét của lực lượng chức năng. Cách tiếp cận khách hàng chuyển từ trực tiếp sang gián tiếp thông qua ứng dụng hoặc mạng xã hội.
Với nhiều người, mại dâm dần phát triển thành loại hình "hẹn hò đổi chác", trong đó một đêm ân ái sẽ được trả bằng một chuyến du lịch hoặc điện thoại iPhone đắt tiền. Không phải mua bán thân xác đơn thuần, gái mại dâm hiện đại còn trở thành bạn gái hờ, cùng chơi bời, ăn uống và được mua sắm quần áo hàng hiệu.
Nhiều xiaojie không coi mình là "lao động tình dục", mà nhấn mạnh công việc của mình là một hình thức hẹn hò đặc biệt, một phần của văn hoá tình dục thay vì giao dịch mua bán.
Dù vậy, cách nhìn nhận của xã hội Trung Quốc đối với mại dâm hàng thập kỷ qua vẫn không thay đổi. Nhiều người Trung Quốc không xem mại dâm phi đạo đức hay suy đồi nghiêm trọng song cũng không hoàn toàn ủng hộ nghề nghiệp này. Theo Yu, dường như mọi người chỉ tìm cách thích nghi với những điều đang diễn ra.